MCCB คืออะไร ทำงานต่างจากเบรกเกอร์ทั่วไปยังไง?

หากพูดถึงการเลือกใช้เบรกเกอร์ภายในโรงงานขนาดใหญ่ ที่มีโหลดไฟฟ้าการใช้งานค่อนข้างสูง MCCB คือ เบรกเกอร์ที่ออกแบบมาสำหรับระบบไฟฟ้ากระแสปานกลางถึงสูง ใช้ป้องกันกระแสเกินและกระแสลัดวงจรในตู้ไฟฟ้าอุตสาหกรรม ตู้ MDB และระบบจำหน่ายไฟฟ้าของโรงงาน  โดยมีหน้าที่หลัก ๆ ทั้งหมด 2 หน้าที่ คือ

  • กระแสเกิน (Overload)
  • ไฟฟ้าลัดวงจร (Short Circuit)

MCCB MCB ACB และ RCDs ต่างกันตรงไหน?

MCCB MCB ACB และ RCDs ต่างกันตรงไหน? อุปกรณ์เหล่านี้ทำหน้าที่ในการป้องกันไฟฟ้าเหมือนกัน แต่ไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนกันทั้งหมด โดยมีรายละเอียดการทำงาน และความเหมาะสมในการใช้งานดังนี้

ความแตกต่างของ circuit breaker แต่ละแบบ

1. เบรกเกอร์ MCB (Miniature Circuit Breakers)

MCB หรือ Miniature Circuit Breaker เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ขนาดเล็กที่นิยมติดตั้งในระบบไฟฟ้าของบ้านพักอาศัย สำนักงาน และอาคารพาณิชย์ ทำหน้าที่ตัดวงจรอัตโนมัติเมื่อเกิดกระแสไฟเกินหรือไฟฟ้าลัดวงจร เพื่อช่วยป้องกันสายไฟและอุปกรณ์ภายในวงจรจากความเสียหาย

MCB มีทั้งแบบ 1, 2, 3 และ 4 Pole จึงสามารถเลือกใช้กับระบบไฟฟ้า 1 เฟสหรือระบบไฟฟ้า 3 เฟสได้ตามการออกแบบ โดยรูปแบบการติดตั้งที่พบได้ ได้แก่

  • Plug-on ติดตั้งเข้ากับแผงหรือตู้ที่ออกแบบมารองรับได้โดยตรง
  • DIN Rail ติดตั้งบนราง DIN ภายในตู้ไฟ โดยใช้เครื่องมือช่างในการติดตั้งให้เหมาะสมกับระบบ

2. เบรกเกอร์ MCCB (Molded Case Circuit Breakers)

MCCB คือ เซอร์กิตเบรกเกอร์ที่สามารถรองรับกระแสไฟและตัดกระแสลัดวงจรได้สูงกว่า MCB จึงเหมาะสำหรับระบบไฟฟ้าที่มีโหลดสูง เช่น อาคารขนาดใหญ่ โรงงานอุตสาหกรรม ตู้ควบคุม และระบบจ่ายไฟหลัก โดยสามารถรองรับกระแสไฟประมาณ 100–2,300A และแรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 1,000V ตามพิกัดของอุปกรณ์แต่ละรุ่น

ดังนั้น MCCB กับ MCB ที่มีชื่อเรียกคล้ายกัน จึงมีความแตกต่างหลัก ๆ อยู่ที่ความสามารถในการรองรับกระแสไฟ ซึ่ง MCCB จะสามารถทำได้ดีกว่าในระบบที่มีโหลดสูง ส่วน MCB จะนิยมใช้ในระบบขนาดเล็กที่มีโหลดน้อยกว่า

3. เบรกเกอร์ ACB (Air Circuit Breakers)

ACB หรือ Air Circuit Breaker คือ เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันต่ำขนาดใหญ่ที่ใช้อากาศเป็นตัวกลางในการหยุดการอาร์กของไฟฟ้า นิยมใช้เป็น Main Circuit Breaker ภายใน ตู้ MDB ของโรงงาน อาคารขนาดใหญ่ และระบบจ่ายไฟที่ต้องรองรับกระแสสูง นอกจากนี้ยังสามารถติดตั้งอุปกรณ์เสริมเพิ่มเติม เพื่อให้เหมาะกับรูปแบบการใช้งานและการควบคุมระบบไฟฟ้าได้อีกด้วย

4. เบรกเกอร์ RCDs (Residual Current Devices)

RCD คือ อุปกรณ์สำหรับป้องกันกระแสไฟรั่ว โดยตรวจจับความแตกต่างระหว่างกระแสไฟที่ไหลไปยังโหลดกับกระแสที่ไหลกลับ หากพบกระแสรั่วเกินค่าที่กำหนด ระบบจะตัดวงจรเพื่อลดความเสี่ยงจากไฟดูดและไฟรั่ว โดยระบบไฟฟ้าควรมีการติดตั้งสายดินอย่างถูกต้อง สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

  • RCCB ทำหน้าที่ตรวจจับและตัดวงจรเมื่อเกิดกระแสไฟรั่ว แต่ไม่สามารถป้องกันกระแสเกินและไฟฟ้าลัดวงจร จึงต้องติดตั้งร่วมกับ MCB หรือ MCCB
  • RCBO อุปกรณ์ที่รวมการป้องกันกระแสไฟรั่ว กระแสเกิน และไฟฟ้าลัดวงจรไว้ในอุปกรณ์เดียว ช่วยลดจำนวนอุปกรณ์ภายในตู้ไฟและเหมาะกับวงจรที่ต้องการการป้องกันหลายรูปแบบในจุดเดียว

อ่านบทความเพิ่มเติม: เซอร์กิตเบรกเกอร์มีกี่ประเภท แนะนำวิธีเลือกใช้งานให้ถูกต้อง

ตู้คอนโทรลไฟฟ้าในโรงงาน

ประเภทของตู้คอนโทรลไฟฟ้าแต่ละแบบ โรงงานควรเลือกเบรกเกอร์แบบไหน?

Circuit Breaker จะถูกนำไปติดตั้งร่วมกับตู้คอนโทรลไฟฟ้าภายในโรงงาน เพื่อควบคุมทั้งกระแสไฟฟ้า และทำหน้าที่ในการสร้างความปลอดภัยในการใช้งาน โดยตู้คอนโทรลที่พบบ่อยในการใช้งาน มีดังนี้

1. ตู้ MDB (Main Distribution Board)

ตู้ MDB ทำหน้าที่ควบคุมและจ่ายไฟหลักสำหรับโรงงาน อาคาร หรือระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่ โดยรับไฟจากระบบจ่ายไฟหลักก่อนกระจายไปยังตู้ควบคุมย่อยและวงจรต่าง ๆ ภายในอาคาร สามารถออกแบบให้รองรับระบบไฟตามลักษณะการใช้งานของอาคาร เช่น

  • ตู้คอนโทรลไฟฟ้า 1 เฟส สำหรับสำนักงานหรือระบบไฟฟ้าทั่วไป
  • ตู้คอนโทรลไฟฟ้า 3 เฟส สำหรับเครื่องจักรใหญ่และมอเตอร์ขนาดใหญ่ในโรงงาน

2. ตู้ DB (Distribution Board)

ตู้ DB ทำหน้าที่ควบคุมไฟฟ้าย่อยที่รับกระแสไฟมาจาก ตู้ MDB อีกที จากนั้นจึงกระจายต่อไปยังพื้นที่หรือวงจรย่อยต่าง ๆ เช่น ระบบไฟฟ้าแต่ละชั้นของอาคาร หรือส่วนงานย่อยภายในฝ่ายผลิต ช่วยให้การกระจายไฟเป็นสัดส่วนและจัดการได้ง่ายขึ้น เมื่อเกิดปัญหาจะกระทบเพียงบางส่วนเท่านั้น

3. ตู้ PLC (Programmable Logic Controller)

ตู้ PLC ใช้สำหรับควบคุมระบบอัตโนมัติภายในโรงงาน โดยทำงานตามโปรแกรมที่กำหนดไว้ เพื่อสั่งการและควบคุมอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น ระบบเครื่องจักร สายพานลำเลียง และไลน์การผลิตอัตโนมัติ

อ่านบทความเพิ่มเติม: รู้จักกับตู้คอนโทรลไฟฟ้า คือ? มีกี่ประเภท? แนะนำวิธีเลือกใช้งาน

การเลือกใช้งาน Circuit Breaker และติดตั้งให้ได้คุณภาพ

ACB, RCDs, MCB และ MCCB คือ Circuit Breaker ที่ทำหน้าที่ในการตัดวงจร หรือตัดไฟ กรณีที่ระบบไฟฟ้ามีการทำงานผิดปกติ จนเกิดความเสี่ยงที่จะมีอันตรายในการใช้งาน ซึ่งต้องมีการนำมาติดตั้งร่วมกับตู้คอนโทรลไฟฟ้าประเภทต่าง ๆ โดยการเลือกติดตั้งใช้งาน สามารถพิจารณาได้จากขนาดของระบบ สายไฟ และวงจรย่อย

การติดตั้งระบบไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้า ต้องมีการออกแบบระบบอย่างระมัดระวัง เพื่อความเหมาะสมและคุ้มค่าในการใช้งาน ดังนั้นการเลือกใช้บริการจาก ณัฐภูมิ วิศวกรรม บริษัทรับออกแบบ ติดตั้ง และซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้า ที่มีประสบการณ์กว่า 25 ปี จะช่วยให้ระบบไฟฟ้าในโรงงานของคุณมีมาตรฐาน สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปรึกษาหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ ติดต่อเรา หรือโทร 098-291-4911⁣ และแอดไลน์ @npeng

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Circuit Breaker

Q: MCCB คืออะไร ใช้ทำอะไรในโรงงาน?

A: MCCB ย่อมาจาก Molded Case Circuit Breaker เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้ป้องกันกระแสเกินและไฟฟ้าลัดวงจร รองรับกระแสและความสามารถในการตัดกระแสลัดวงจรได้สูงกว่า MCB จึงนิยมใช้ในอาคารและโรงงาน

Q: MCCB กับ MCB เลือกใช้แบบไหนดี?

A: MCB เหมาะกับวงจรย่อยที่ใช้กระแสไม่สูง ส่วน MCCB เหมาะกับโหลดที่มีกระแสสูงกว่า เช่น เครื่องจักร มอเตอร์และ Feeder ของตู้ไฟ จึงนิยมนำมาใช้ภายในโรงงานอุตสาหกรรมมากว่า

Q: MCB ใช้ในโรงงานได้หรือไม่?

A: ได้ โดยสามารถนำมาใช้ติดตั้งร่วมกับวงจรย่อยของโรงงานอย่างตู้ DB ซึ่งมีโหลดไฟฟ้าในการใช้งานต่ำกว่าตู้ MCB ที่เป็นตู้คอนโทรลไฟฟ้าหลักของโรงงาน

Q: เบรกเกอร์ ACB สามารถนำมาใช้เป็น Main Breaker ได้ไหม

A: ได้ เบรกเกอร์ ACB เหมาะสำหรับการนำมาใช้เป็น Main Breaker ภายในโรงงานอุตสาหรรม และอาคารขนาดใหญ่ที่มีการใช้งานกระแสไฟฟ้าสูง