OCPP คืออะไร? แนะนำระบบบริหารจัดการ EV Charger แบบมืออาชีพ

OCPP คืออะไร?

ในการใช้งานอุปกรณ์ไอที หรือ เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีระบบอัจฉริยะ จะมีสิ่งที่ใช้ในการสื่อสารหรือสั่งการในการทำงาน หรือหากเปรียบเทียบให้เข้าใจง่าย ๆ จะถือว่าเป็นภาษาก็ได้ แน่นอนว่าอุปกรณ์แต่ละชิ้นมีภาษาในการใช้งานที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับเจ้าของระบบและผู้ออกแบบระบบ ทำให้บางครั้งการนำอุปกรณ์ที่มีคนละภาษามาใช้งานร่วมกัน อาจเกิดความขัดข้องหรือไม่สามารถเข้ากันได้

สำหรับระบบบริหาร EV Charger ที่มีหลากหลายสเปก หลากหลายรุ่นก็เช่นกัน เพื่อให้อุปกรณ์แต่ละชิ้นสามารถทำงานร่วมกัน และสื่อสารกันได้อย่างราบรื่น จึงต้องมีตัวกลางในการสื่อสารอย่าง OCPP (Open Charge Point Protocol) คือ โปรโตคอลการสื่อสารแบบเปิดสำหรับใช้แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่าง Charging Station หรือ EV Charger กับ Charging Station Management System (CSMS) ซึ่งเป็นระบบหลังบ้านที่ใช้บริหารเครื่องชาร์จ

OCPP ได้รับการพัฒนาและดูแลโดย Open Charge Alliance (OCA)โดยมีเป้าหมายคือการทำให้อุปกรณ์และซอฟต์แวร์จากผู้ผลิตต่างรายสามารถสื่อสารกันผ่านมาตรฐานเดียวกันได้ง่ายขึ้น รวมถึงการมีฟังก์ชันคิดเงินที่แม่นยำ เหมาะสำหรับการนำไปใช้บริหารระบบหลังบ้านสถานีชาร์จรถ

ระบบหลังบ้านสถานีชาร์จ EV ทำงานอย่างไร?

ระบบหลังบ้าน (Backend System) ของสถานีชาร์จ EV ประกอบด้วยส่วนประกอบหลัก ๆ 4 ส่วน คือ

• Charging Station Management System (CSMS) ที่ทำหน้าที่ควบคุมและจัดการเครื่องชาร์จ
• Database สำหรับเก็บข้อมูลการใช้งาน
• User Interface สำหรับผู้ใช้และผู้ดูแลระบบ
• Payment Gateway สำหรับระบบชำระเงิน

กระบวนการสื่อสารระหว่างเครื่องชาร์จกับ CSMS ผ่าน OCPP เป็นการแลกเปลี่ยนข้อมูลแบบเรียลไทม์ โดยเครื่องชาร์จจะส่งข้อมูลสถานะ เช่น

• เครื่องไหนกำลังทำงาน
• Connector ใดถูกใช้งาน
• เริ่ม Transaction เมื่อใด
• ใช้พลังงานไปเท่าไร
• เครื่องอยู่ในสถานะไหน
• มี Error หรือ Fault เกิดขึ้นหรือไม่

ในขณะเดียวกัน CSMS ก็สามารถส่งคำสั่งบางประเภทกลับมาที่เครื่อง เช่น เริ่ม/หยุดการชาร์จ หรือการอัปเดตการตั้งค่าให้เป็นปัจจุบัน ซึ่งบางคำสั่งเราสามารถสั่งการแบบง่าย ๆ ได้ ผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟน

OCPP ช่วยให้ธุรกิจบริหารจัดการสถานีชาร์จได้อย่างไร

OCPP ช่วยให้ธุรกิจสามารถติดตามและบริหารจัดการสถานีชาร์จ EV ได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น โดยเชื่อมโยงข้อมูลจากเครื่องชาร์จเข้าสู่ระบบบริหารจัดการส่วนกลาง ทำให้ผู้ดูแลสามารถตรวจสอบสถานะ การใช้งาน และข้อมูลสำคัญต่าง ๆ ได้สะดวกขึ้น ไม่ว่าจะเป็น

• ติดตามข้อมูลการชาร์จแบบเรียลไทม์:สามารถดูข้อมูลการชาร์จได้ทันที เช่น เวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดการชาร์จ รวมถึงปริมาณพลังงานที่ใช้ในแต่ละครั้ง ช่วยให้ธุรกิจติดตามการใช้งานของสถานีชาร์จได้อย่างใกล้ชิด
• ตรวจสอบประสิทธิภาพและสถานะของเครื่องชาร์จ:ทราบสถานะการทำงานของเครื่องชาร์จ และตรวจพบข้อผิดพลาดหรือปัญหาได้รวดเร็วขึ้น เพื่อให้สามารถแก้ไขได้ทันท่วงทีและลดเวลาหยุดให้บริการของเครื่องชาร์จ
• ติดตามและจัดการเวอร์ชันซอฟต์แวร์:สามารถตรวจสอบได้ว่าเครื่องชาร์จแต่ละเครื่องกำลังใช้ซอฟต์แวร์เวอร์ชันไหน และจัดการอัปเดตเป็นเวอร์ชันใหม่ได้สะดวกขึ้น ช่วยให้ระบบทำงานได้อย่างต่อเนื่องและเป็นปัจจุบัน
• จัดเก็บข้อมูลการเข้าถึงและการอนุญาตใช้งาน:OCPP ช่วยบันทึกข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการใช้งานเครื่องชาร์จ เช่น ช่วงเวลาที่มีการใช้งาน วิธีการเข้าถึง และรูปแบบการยืนยันตัวตน สามารถตรวจสอบประวัติการใช้งานได้อย่างเป็นระบบ

โดยรวมแล้ว OCPP ช่วยให้ธุรกิจมีข้อมูลสำหรับดูแลสถานีชาร์จได้ครบมากขึ้น ทั้งด้านการใช้งาน สถานะอุปกรณ์ การอัปเดตระบบ และการควบคุมสิทธิ์การเข้าถึง ซึ่งช่วยให้การบริหารสถานีชาร์จมีประสิทธิภาพและลดความยุ่งยากในการดูแลหลายเครื่องพร้อมกัน

อ่านบทความเพิ่มเติม: แนะนำ 8 โมเดลธุรกิจสถานีชาร์จรถไฟฟ้า ลงทุนติดตั้ง EV Charger ที่ไหนให้ดี?

OCPP มีทั้งหมดกี่เวอร์ชัน?

ปัจจุบัน ระบบ OCPP EV Charger มีทั้งหมด 3 เวอร์ชัน ได้แก่

• OCPP 1.6J เป็นเวอร์ชันที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในปัจจุบัน รองรับฟังก์ชันพื้นฐานทั่วไป เหมาะกับระบบบริหารจัดการสถานีชาร์จที่ไม่ซับซ้อน
• OCPP 2.0.1มีการเพิ่มฟีเจอร์เข้ามาหลายอย่าง เช่น ระบบรักษาความปลอดภัย, Smart Charging, การอัปเดตเฟิร์มแวร์ และการใช้งานร่วมกันกับหลายอุปกรณ์มากขึ้น
• OCPP 2.1 เวอร์ชันล่าสุดที่สามารถจัดการการจ่ายพลังงานที่มีความซับซ้อนมากขึ้น เปิดใช้งานการไหลของพลังงาน 2 ทิศทาง ฟังก์ชันคำนวณต้นทุน และรองรับตัวเลือกการชำระเงินที่หลากหลายมากขึ้น

คำแนะนำในการเลือก คือ ควรเลือกอุปกรณ์ที่รองรับ OCPP 2.0.1 หรืออย่างน้อยสามารถอัปเกรดได้ในอนาคต เพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่จะเกิดขึ้น แต่สำหรับธุรกิจที่มีระบบ OCPP 1.6 อยู่แล้วสามารถใช้งานต่อไปได้โดยไม่มีปัญหา

วิธีเลือกผู้ให้บริการติดตั้งสถานีชาร์จ EV

นอกจากการเลือกระบบ OCPP แล้ว สิ่งสำคัญที่จะทำให้สามารถจัดการระบบบริหาร EV Charger ได้มีประสิทธิภาพมากที่สุด คือ การเลือกผู้ให้บริการติดตั้งที่สามารถทำงานได้เต็มที่ ไม่มีข้อผิดพลาด โดยวิธีการเลือกควรพิจารณาจากปัจจัยดังนี้

• มีประสบการณ์ด้านระบบชาร์จ EV โดยตรง:ควรเลือกผู้ให้บริการที่มีผลงานติดตั้งจริง และเข้าใจทั้งเครื่องชาร์จ ระบบไฟฟ้า และการบริหารสถานีชาร์จ
• สำรวจหน้างานก่อนติดตั้ง:ผู้ให้บริการควรตรวจสอบกำลังไฟฟ้า ตู้เมน ระบบสายไฟ ตำแหน่งติดตั้ง และข้อจำกัดของพื้นที่ก่อนเสนอแบบหรือราคา
• เลือกอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน:ควรใช้เครื่องชาร์จและอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีมาตรฐานรองรับ พร้อมเลือกขนาดกำลังชาร์จให้เหมาะกับระบบไฟฟ้าของสถานที่
• มีระบบป้องกันทางไฟฟ้าที่เหมาะสมเช่น เบรกเกอร์ อุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ระบบสายดิน และอุปกรณ์ป้องกันอื่นตามข้อกำหนดของเครื่องชาร์จและการออกแบบระบบ
• เสนอราคาและขอบเขตงานชัดเจน:ควรระบุรายละเอียดค่าเครื่องชาร์จ อุปกรณ์ งานเดินสาย งานติดตั้ง ระบบซอฟต์แวร์ และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมให้ครบก่อนเริ่มงาน
• มีบริการหลังการขายและการรับประกัน:เลือกผู้ให้บริการที่สามารถดูแลหลังติดตั้ง มีช่องทางแจ้งปัญหา และมีเงื่อนไขการรับประกันที่ชัดเจน
• สามารถขยายระบบในอนาคตได้:หากมีแผนเพิ่มจำนวนเครื่องชาร์จ ควรเลือกผู้ให้บริการที่ช่วยวางระบบให้รองรับการขยายได้ โดยไม่ต้องรื้อระบบเดิมทั้งหมด

ติดตั้ง EV Charger อย่างปลอดภัย ใช้งานได้จริง กับ ณัฐภูมิ วิศวกรรม

การเลือก EV Charger สำหรับธุรกิจควรมองทั้งระบบตั้งแต่ต้น ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะกำลังชาร์จหรือราคาเครื่อง เพราะ Charger ต้องทำงานร่วมกับระบบไฟฟ้า ระบบ Network และ CSMS ตลอดอายุการใช้งาน ซึ่ง OCPP มีบทบาทสำคัญในการช่วยเป็นตัวกลางในการสื่อสารคำสั่ง ระหว่างระบบ/อุปกรณ์แต่ละชิ้นให้สามารถทำงานร่วมกันได้

การสร้างระบบบริหาร EV Charger ในปัจจุบัน สามารถทำได้ง่ายมากขึ้น เพราะเทคโนโลยีมีการอัปเดตและพัฒนาให้เข้ากับยุคสมัย เพื่อรองรับการใช้งานของผู้คนที่หลากหลายมากขึ้น โดยการเปิดสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าควรให้ความสำคัญตั้งแต่การวางแผน การเลือกประเภทของเครื่องชาร์จ หัวชาร์จ และการติดตั้ง โดยสามารถติดต่อ ณัฐภูมิ วิศวกรรม บริษัทรับวางแผน ออกแบบ ติดตั้ง และซ่อมบำรุง EV Charger ที่มีประสบการณ์ในงานระบบไฟฟ้ายาวนานกว่า 25 ปี

ปรึกษาหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ ติดต่อเรา หรือโทร 098-291-4911⁣ และแอดไลน์ @npeng

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ OCPP EV Charger